ابعاد مختلف فرزندپروری در فرهنگ‌ها؛ از چین تا آمریکا

فرزندپروری در فرهنگ‌ها و کشورهای مختلف، الگوها و ابعاد فرزند پروری در فرهنگ ها را به شکل های متفاوتی نشان میدهد. تعریف دقیق فرزندپروری در هر فرهنگ کار سختی است، چون عوامل محیطی زیادی به طرز فکر والدین شکل می‌دهند. اگرچه اصول و ارزش‌های مشترک زیادی بین فرهنگ‌ها وجود دارد، اما هر جامعه نگاه خاص خودش را دارد. به علاوه، این ارزش‌های منحصربه‌فرد می‌توانند از طریق سفر و مهاجرت، به فرهنگ‌های دیگر منتقل شده و با آن‌ها ترکیب شوند.

به طور کلی، سازگاری فرهنگی یک فرآیند تغییر درونی است. این وضعیت برای افرادی اتفاق می‌افتد که رشد اولیه خود را در یک فرهنگ گذرانده‌اند و حالا باید خود را با یک محیط جدید و ناشناخته وفق دهند. کودکان بدون هیچ درک فرهنگی مشخصی متولد می‌شوند و فرزندپروری اولین و حیاتی‌ترین مکانیزمی است که نگاه فرهنگی کودک را شکل می‌دهد. به عبارت دیگر، کودکان ارزش‌ها را از طریق تعامل با والدین خود یاد می‌گیرند و فرهنگ، نحوه تفکر والدین و رویکرد آن‌ها در سبک‌های تربیتی را تحت تأثیر قرار می‌دهد.

—

🔹️ابعاد فرزندپروری در فرهنگ‌ها؛ نگاهی به خانواده‌های مهاجر

خانواده‌های مهاجر گروه بسیار جذابی برای بررسی این موضوع هستند که چگونه فرزندپروری با تغییر محیط و ورود به یک فرهنگ جدید دستخوش تغییر می‌شود.

 

فرهنگ چینی؛ از کنفوسیوس تا شوک فرهنگی

 

فرهنگ چینی بر پایه ارزش‌های کنفوسیوسی بنا شده است. در این فرهنگ، به کودکان آموزش داده می‌شود که به بزرگ‌ترها احترام بگذارند و مطیع باشند. این تأثیر بر خانواده‌های سنتی تا دوران بزرگسالی هم باقی می‌ماند و تصمیمات مهم زندگی آن‌ها مثل ازدواج و شغل را تحت تأثیر قرار می‌دهد. اصل مرکزی این باور، «احترام به والدین و نیاکان» است که شامل اطاعت و مراقبت از سالمندان می‌شود.

با این حال، وقتی مهاجران چینی به آمریکا می‌روند، دچار شوک فرهنگی می‌شوند و کم‌کم متوجه می‌شوند که برخی از شیوه‌های سنتی، برای فرزندانشان که در محیط جدید به دنیا آمده‌اند چندان مناسب نیست. به همین دلیل، بسیاری از آن‌ها سبک فرزندپروری خود را تعدیل می‌کنند.

—

🔹️تأثیر نژاد و قومیت بر سبک‌های تربیتی

 

نژاد و قومیت نیز شرایط زندگی خاصی ایجاد می‌کند که روی پیشرفت کودکان اثر می‌گذارد. برای مثال، والدین اروپایی‌آمریکایی معمولاً تنبیه بدنی را به‌عنوان آخرین راه‌حل در نظر می‌گیرند. در مقابل، والدین آفریقایی‌آمریکایی که اغلب در محله‌های ناامن و در شرایط تبعیض یا خشونت زندگی می‌کنند، ممکن است تنبیه بدنی را بهترین راه برای محافظت از فرزندانشان در موقعیت‌های خطرناک بدانند.

به عبارت دیگر، انضباط و تنبیه بدنی در سراسر جهان دیده می‌شود، اما در هر فرهنگ معنا و پیامد متفاوتی دارد. به علاوه، تحقیقات روی خانواده‌های آمریکایی، آمریکایی‌های مکزیکی‌تبار و مهاجران مکزیکی نشان داده که در هر سه گروه، شیوه‌ی فرزندپروری مقتدرانه بیشتر از شیوه‌ی مستبدانه به‌کار می‌رود؛ با این تفاوت که گروه مکزیکی‌تبارها گرایش بیشتری به سمت شیوه‌ی مستبدانه داشتند.

—

🔹️سبک‌های فرزندپروری؛ سه رویکرد اصلی

 

بیشتر پژوهش‌ها سبک‌های والدین را در سه دسته‌ی کلی جای داده‌اند:

 

سبک فرزندپروری ویژگی‌ها

 

مستبد قوانین سخت‌گیرانه و انعطاف‌ناپذیر، کنترل بالا، پاسخگویی کم به نیازهای کودک

مقتدر توقع‌گر و پاسخگو، تعیین قوانین همراه با استقلال و آزادی مشروع

سهل‌گیر پاسخگو اما کم‌توقع، بدون چارچوب مشخص، اجازه تنظیم رفتار توسط کودک

نکته مهم: تحقیقات نشان می‌دهد که مردم در فرهنگ‌های غربی و غیرغربی، برداشت‌های کاملاً متفاوتی از مفاهیم فرزندپروری و رفتار جوانان دارند. به همین دلیل، یک سبک ممکن است در یک فرهنگ موفق باشد، اما در فرهنگ دیگر نتیجه معکوس بدهد.

 

 

🔹️دین و تحصیلات؛ دو عامل کلیدی در شکل‌گیری رفتارهای تربیتی

 

دین و تحصیلات دو متغیر کلیدی در شکل‌گیری رفتارهای تربیتی هستند:

 

تاثیر دین در فرزندپروری

 

دین می‌تواند نقش واسطه را در سازگاری فرهنگی خانواده‌های مهاجر ایفا کند. برای مثال، مهاجران تایوانی در آمریکا که پیرو باورهای سنتی کنفوسیوسی هستند، سبک فرزندپروری مستبدانه‌تری دارند و سازگاری با فرهنگ غربی برایشان دشوار است. با این حال، حضور در کلیسا و جوامع مذهبی به آن‌ها کمک می‌کند تا رابطه‌ی والد و فرزند را دموکراتیک‌تر کنند، به فردیت کودکان اهمیت بدهند و در عین حال، ارزش‌های مثبت سنتی خود را حفظ کنند.

به علاوه، در کشورهایی مثل سنگاپور، مذهب می‌تواند پیش‌بینی‌کننده سبک فرزندپروری باشد؛ به طوری که پیروان برخی ادیان (مثل بودایی‌ها یا تائویی‌ها) کمتر محبت خود را به‌طور آشکار نشان می‌دهند.

 

تأثیر تحصیلات والدین

 

تحصیلات والدین، به‌ویژه مادران، روی سبک فرزندپروری و راهکارهای حل‌مسئله‌ی آن‌ها تأثیر می‌گذارد. مادرانی که تحصیلات بالاتری دارند، کمتر از تنبیه یا محروم‌کردن کودک استفاده می‌کنند و ترجیح می‌دهند با پرسیدن سؤال و گفت‌وگو، تفکر فرزندشان را تقویت کنند. به طور کلی، تحصیلات باعث می‌شود تفاوت‌های ناشی از قومیت و مذهب در سبک‌های فرزندپروری کمتر و تعدیل شود.

—

🔹️جمع‌بندی؛ فرزندپروری در جهان امروز

 

در دهه‌های اخیر، جامعه به دهکده‌ای جهانی و آمیخته از فرهنگ‌های گوناگون تبدیل شده است. با اینکه شیوه‌ها و سبک‌های فرزندپروری متفاوت در هر فرهنگ همچنان وجود دارند و از نسلی به نسل دیگر منتقل می‌شوند، اما هیچ تضمینی برای انتقال حتمیِ این ارزش‌ها وجود ندارد.

به عبارت دیگر، مهارت‌های خود والدین، تأثیرات خاص محیطی و ویژگی‌های شخصیتیِ خود کودکان نیز در این مسیرِ رشد و جامعه‌پذیری نقش بسیار مهمی ایفا می‌کنند. در نهایت، مهم‌ترین نکته این است که والدین با آگاهی از تأثیر فرهنگ، بتوانند بهترین ترکیب را برای فرزند خود انتخاب کنند. در نهایت، درک صحیح از ابعاد فرزندپروری در فرهنگ‌ها به والدین کمک می‌کند تا بهترین روش را برای رشد فرزند خود انتخاب کنند.

—

سوالات متداول❓️

 

 

شما فکر می‌کنید کدام سبک فرزندپروری برای جامعه امروز ایران مناسب‌تر است؟ تجربه خود را در کامنت‌ها با ما به اشتراک بگذارید.👇