چرا همه فرهنگها و اقوام برای بچهها لالایی میخوانند؟ (تحلیل علمی پژوهش دانشگاه هاروارد)
موسیقی و لالایی یک زبان مشترک انسانی است. صرفنظر از اینکه در کدام نقطه از کره زمین زندگی میکنید یا چه زبان و فرهنگی دارید، همه انسانها برای آرام کردن نوزادشان لالایی میخوانند، برای ابراز عشق ترانه میگویند و هنگام شادی با هم میرقصند.
بر اساس پژوهش برجستهای که محققان دانشگاه هاروارد در مجله علمی Current Biology منتشر کردهاند، ساختار لالایی و ترانههای رقص دارای ویژگیهای روانشناختی و زیستی مشترکی است. این ویژگیها فراتر از مرزهای جغرافیایی و فرهنگی عمل میکنند.
جزئیات پژوهش دانشگاه هاروارد درباره لالایی و موسیقی
در این مطالعه گسترده، شرکتکنندگانی از ۶۰ کشور مختلف جهان به قطعات کوتاهی از موسیقیهای کاملاً ناشناخته گوش دادند. آنها باید کاربرد هر قطعه را بر اساس ساختار صوتی آن در ۶ زمینه اجتماعی زیر حدس میزدند:
-
آرام کردن و خواباندن نوزاد (لالایی)
-
رقص و پایکوبی
-
درمان بیماریها
-
ابراز عشق و عاطفه
-
عزاداری و سوگواری
-
روایت و داستانگویی
نتایج بسیار شگفتانگیز بود. تنها با شنیدن یک قطعه ۱۴ ثانیهای، دو دسته از آهنگها توسط تمام مردم جهان با هر فرهنگ و زبانی فوراً و بهدرستی تشخیص داده شدند: لالاییها و آهنگهای رقص.
چرا لالایی برای همه نوزادان دنیا یکسان عمل میکند؟
دکتر ساموئل مهر (Samuel Mehr) شناختیشناس و سرپرست آزمایشگاه موسیقی دانشگاه هاروارد در این باره میگوید: «با وجود تنوع حیرتانگیز موسیقی در فرهنگهای مختلف، فطرت و روانشناسی مشترک انسانی باعث ایجاد ساختارهای پایه در موسیقی میشود. این ساختارها از تمام تفاوتهای فرهنگی فراتر میروند.»
دکتر مانویر سینگ (Manvir Singh) از دیگر نویسندگان این مقاله اضافه میکند: «پاسخهای عاطفی و رفتاری انسانها به محرکهای صوتی و موزیکال در میان جوامع مختلف بهطرز شگفتانگیزی شبیه به هم است.»
علت علمی اثرگذاری لالایی بر نوزاد
ریتم ملایم و ساختار آرامبخش لالاییها به طور مستقیم سیستم عصبی نوزاد را هدف قرار میدهد. این آواها باعث کاهش ضربان قلب، تنظیم ریتم تنفس و افت سطح هورمون استرس (کورتیزول) در نوزاد میشوند. لالاییها نهتنها حس امنیت و آرامش را به نوزاد منتقل میکنند، بلکه به ترشح هورمون اکسیتوسین (هورمون پیوند عاطفی) در مادر و نوزاد نیز کمک میکنند.
نگاه جامع: نقدها و ابعاد دیگر لالایی
آیا همه دانشمندان با این نظریه موافقند؟
اگرچه این پژوهش با استقبال گسترده دانشمندان علوم شناختی روبهرو شد، اما برخی از «موسیقیشناسان قومی» (Ethnomusicologists) به آن نقد داشتند. آنها معتقدند جداسازی یک ترانه از ریشههای سیاسی، اجتماعی و فرهنگیاش میتواند تفسیر آن را محدود کند. با این حال، محققان هاروارد پاسخ دادند که هدف آنها بررسی نحوه درک متقابل انسانها از ساختارهای صوتی یکدیگر است، نه جزئیات بومی هر فرهنگ.
نقش لالایی و رقص در تکامل بشری
پژوهشهای تکاملی دیگری نیز نشان میدهند که لالایی و رقص در طول تاریخ انسان بهعنوان یک سیستم «ارتباطی و همبستگی» تکامل یافتهاند. لالایی به نوزاد نشان میدهد که والد در کنار اوست و از او مراقبت میکند. رقص و موسیقی گروهها را به یکدیگر نزدیکتر کرده و رفتارهای همیارانه را میان جوامع تقویت میکند.
جمعبندی
لالایی یکی از قدیمیترین و اصیلترین راههای ارتباطی بشر است. وقتی برای فرزندتان لالایی میخوانید، در واقع از یک ابزار زیستی و روانی کهن استفاده میکنید. این ابزار از اعماق تاریخ تا به امروز، آرامشبخش نوزادان در تمام سراسر جهان بوده است.
